pl | eng
wybierz literę:
abstrakcja – sztuka niefiguratywna, dzieła pozbawione wszelkich cech ilustracyjności, nie odwołujące się do rzeczy materialnych, nie naśladujące natury.
akryl – technika malarska będąca alternatywą dla malarstwa olejnego, w której używa się farb akrylowych, gdzie spoiwem są żywice poliakrylowe, w których są zawieszone cząstki pigmentu.
akt – oparte na studium z żywego modela przedstawienie nagiej postaci w malarstwie, grafice lub rzeźbie.
akwaforta – trawiona technika graficzna wklęsła, rodzaj kwasorytu na płycie miedzianej lub cynkowej pokrytej werniksem, także odbitka wykonana tą techniką.
akwarela – technika malarska, w której używa się farb akwarelowych, a jako podłoża, które przeświecając zastępuje kolor biały, papieru lub pergaminu.
akwatinta – trawiona technika graficzna wklęsła, umożliwiająca uzyskanie różnic tonalnych na płaszczyźnie, również, przypominająca rysunek lawowany, odbitka wykonana tą techniką.
algrafia – aluminografia; technika druku płaskiego, w której formą drukową jest cienka płyta aluminiowa, szlifowana, następnie ziarnowana i pokrywana materiałem światłoczułym. Na tej powłoce nanoszony jest negatyw rysunku.
art brut – sztuka naturalna, „dzika”, tworzona nieprofesjonalnie i spontanicznie przez osoby dotknięte chorobą psychiczną oraz szeroko rozumianych prymitywistów, jako twórców bez wykształcenia, czerpiących z własnego wnętrza, a nie z szablonów i wzorców sztuki klasycznej czy współczesnej.
artysta – osoba tworząca (wykonująca) przedmioty materialne lub utwory niematerialne mające cechy dzieła sztuki w oparciu o własną koncepcję, nadając im niepowtarzalny charakter.
asamblaż – zbiór, kompozycja z gotowych przedmiotów lub ich fragmentów, luźnych lub połączonych ze sobą, trójwymiarowa odmiana kolażu.
autoportret – portret własny wykonany przez artystę.
autor – osoba, która stworzyła lub współtworzyła dzieło i jest właścicielem praw autorskich do tego dzieła.
batik – technika malarska polegająca na naprzemiennym nakładaniu wosku i kąpieli tkaniny w barwniku, który farbuje jedynie miejsca nie zamaskowane warstwą wosku, także tkanina zdobiona tą techniką.
blejtram – krosno malarskie.
ceramika – przedmioty artystyczne formowane na zimno z różnorakich glin i utrwalone przez wypalenie.
color field painting – nurt, który narodził się w USA w ramach ekspresjonizmu abstrakcyjnego (zwanego też szkołą nowojorską), gdzie kolor jest najistotniejszym elementem dzieła, a nadrzędną ideą jest przekazanie jego emocjonalnego oddziaływania i wydobycie potencjału ekspresji zawartego w barwie oraz wywołanie złudzenia masy i ruchu.
dadaizm – ruch artystyczny w sztuce XX wieku, którego głównymi hasłami były dowolność wyrazu artystycznego, zerwanie z wszelką tradycją i swoboda twórcza odrzucająca tradycyjne pojmowanie sztuki i estetyki, za dzieła uznając przedmioty codziennego użytku, wytwory przypadku czy wręcz śmieci.
diapozytyw – odbitka fotograficzna na przejrzystym materiale.
dizajn – termin obejmujący wzornictwo przemysłowe, grafikę użytkową i sztukę użytkową.
dripping – technika malarska polegająca na pokrywaniu poziomo leżącego płótna farbami, skapującymi z narzędzia i zastygającymi na obrazie.
druk autorski limit. – druki i reprodukcje dzieł, które wykonywane są w limitowanych nakładach i są sygnowane przez autora.
druk cyfrowy – grafika wydrukowana przy pomocy maszyny drukarskiej, która tworzy obraz bezpośrednio na podstawie danych przesłanych z komputera bez użycia nośników pośrednich oraz form drukarskich.
druk pigmentowy – technologia wykorzystywana do najwyższej jakości druku zdjęć wielkoformatowych, plakatów, posterów, fotografii artystycznej i grafiki reklamowej. Wydruki wykonywane są na ploterach fotograficznych. Druk jest odporny na światło słoneczne.
druk wypukły – jedna z podstawowych, oprócz druku wklęsłego i płaskiego, technik graficznych, w której odbitka powstaje poprzez odbicie farby nałożonej na częściach wypukłych formy drukowej. Jest to najstarsza technika graficzna. Najpopularniejsze techniki druku wypukłego, to drzeworyt, linoryt i gipsoryt.
drzeworyt – graficzna technika wypukła, w której rolę płyty spełnia klocek drzeworytniczy, także odbitka wykonana tą techniką.
dyptyk – dzieło sztuki złożone z dwóch części objętych wspólną ramą.
ekspresjonizm – kierunek w sztuce wyrażający indywidualistyczne uczucia artysty, stąd upodobanie do spontaniczności, emocji i duża rola instynktu. Cechy formalne to deformacja, linearyzm, dysonansowe zestawienia kolorystyczne służące spotęgowaniu siły wyrazu - ekspresji.
erotyk – dzieło o tematyce miłosnej akcentujące miłość zmysłową.
faktura – charakterystyczny sposób ukształtowania powierzchni dzieła wynikający z tworzywa, techniki i woli artysty.
farby olejne – rodzaj wolno wysychających farb o konsystencji pasty lub płynnej, w których cząsteczki pigmentu zawieszone są w nośniku, oleju, zwykle roślinnym.
figuracja – sztuka ukazująca przedmioty, zwierzęta i ludzi w ich prawdziwych kształtach.
fotografia – zbiór wielu różnych technik, których celem jest zarejestrowanie trwałego, pojedynczego obrazu za pomocą światła. Potoczne znaczenie zakłada wykorzystanie układu optycznego, choć nie jest to konieczne.
fotomontaż – obraz fotograficzny otrzymany przez sfotografowanie kompozycji utworzonej z wykorzystaniem odbitek fotograficznych, ilustracji, wydruków, innych obrazów itp., a także różnych przedmiotów.
gipsoryt – technika graficzna druku wypukłego, w której matryca wykonana jest z gipsu, także odbitka wykonana tą techniką.
glitch art – sztuka usterki, tworzenie dzieł ze skazą, posługiwanie się estetyką cyfrowych lub analogowych błędów przez uszkodzenie cyfrowego kodu lub fizycznego manipulowania urządzeniami elektronicznymi, wynikające z awarii bądź z intencjonalnego działania twórcy.
grafika – gałąź sztuk plastycznych, w której właściwym dziełem jest odbitka z matrycy, dającej możliwość powielania.
grafika użytkowa – dziedzina grafiki i drukarstwa artystycznego służąca celom użytkowym, obejmująca między innymi plakat, ilustracje, druki okolicznościowe, znaczki pocztowe, banknoty, ekslibrisy i liternictwo.
grafika warsztatowa – wyróżnia się skupieniem w rękach artysty całego procesu twórczego od projektu przez wykonanie matrycy do wykonania odbitek, które mają wartość oryginalnych dzieł sztuki.
gwasz – technika malarska zbliżona do akwareli, w której spoiwem jest guma arabska, a farby zmieszane są z kryjącą bielą, także obraz namalowany tą techniką.
haft – technika ręcznego ozdabiania tkanin, filcu lub skóry polegająca na wyszywaniu na nich wzorów za pomocą igły lub szydełka oraz nici i różnych dodatków.
happening – zorganizowane wydarzenie o charakterze artystycznym, ograniczone czasowo, mające swoją dramaturgię, tworzącą logiczną narrację, lub jako zestaw znaków: haseł, obrazów, gestów, przedmiotów, postaci w przestrzeni.
hiperrealizm – kierunek w malarstwie XX wieku, którego celem jest przedstawianie rzeczywistości z jak największą precyzją.
ikona – tablicowy obraz kultowy, ukształtowany w kręgu kultury bizantyjskiej.
ilustracja – element graficzny dodany do tekstu, mający za zadanie go uzupełniać, objaśniać lub zdobić.
iluzjonizm – w malarstwie dążenie do możliwie wiernego oddania złudzenia rzeczywistości trójwymiarowej.
impast – technika stosowana w malarstwie olejnym lub akrylowym, polegająca na nakładaniu farby grubą, wypukłą warstwą przy pomocy pędzla lub szpachli.
impresjonizm – nurt w sztuce europejskiej, dążący do oddania zmysłowych, ulotnych chwil, którego istotą było studium krajobrazu prowadzone alla prima w naturalnym oświetleniu, za pomocą plam czystego koloru kładzionych obok siebie tak, że z pewnej odległości zlewały się tworząc barwy uzupełniające.
informel – nurt w sztuce charakteryzujący się dążeniem do swobodnej ekspresji poprzez stosowanie barwnych plam, linii itp., nie poddanych żadnym rygorom kompozycyjnym, które mogłyby ograniczyć dramatyzm dzieła sztuki; termin stosowany zamiennie z terminem taszyzm.
instalacja – wieloelementowa realizacja artystyczna w konkretnej przestrzeni (miejscu, obiekcie itp.) zastanej, lub konstruująca taką przestrzeń przy wykorzystaniu wszelkich materiałów i mediów.
intaglio – relief wklęsły w twardym materiale (np. na kamieniach lub metalu).
kaligrafia – sztuka starannego i estetycznego pisania, często również zdobionego artystycznie. W szerszym znaczeniu: wszelkie pismo traktowane, jako materiał umożliwiający plastyczną interpretację znaku pisarskiego.
kamienioryt – wgłębna graficzna technika cięta, której płytą jest kamień litograficzny, także odbitka wykonana tą techniką.
karykatura – przedstawienie osoby, wydarzenia lub przedmiotu, które cechuje się przesadą w oddaniu charakterystycznych elementów, właściwości, cech, uwydatniające te cechy, zwykle w celu ośmieszenia danej osoby lub zjawiska.
kolaż – collage, technika artystyczna polegająca na sklejaniu kompozycji z różnych materiałów i tworzyw (gazet, tkaniny, fotografii, drobnych przedmiotów codziennego użytku itp.).
kolekcja – zbiór przedmiotów jednego rodzaju, np. dzieł sztuki zgromadzonych przez jedna osobę lub do niej należących.
kolorystyka – w sztukach plastycznych dominacja lub specyficzne zestawienie barw, charakterystyczne dla danej kompozycji malarskiej, nadające ogólny ton dziełu sztuki, będące pewną całością estetyczną, stanowiące najistotniejszy element rozwiązania kolorystycznego dzieła.
koloryzm – tendencja w malarstwie polegająca na akcentowaniu koloru w kompozycji malarskiej przy jednoczesnym osłabieniu znaczenia formy i linii.
komiks – graficzne opowiadanie, tworzące narrację za pomocą kadrów z rysunkami, które zaopatrzone są w teksty narratora i / lub wypowiedzi postaci (w dymkach).
kompozycja – jednolita całość wizualna świadomie uzyskana w dziele sztuki dzięki kontrastowaniu, harmonizowaniu i akcentowaniu plastycznych środków wyrazu, takich jak bryły, linie, strefy waloru i barwy.
kompozycja figuralna – kompozycja plastyczna, w której zasadniczym motywem jest postać ludzka lub zwierzęca.
konceptualizm – nurt sztuki współczesnej eksponujący proces twórczy oraz prymat idei nad przedmiotem, przy jednoczesnym podkreśleniu intelektualnego charakteru twórczości.
kopia – powtórzenie w bardziej lub mniej swobodnej interpretacji jakiegoś dzieła sztuki przez innego artystę.
kredka – przyrząd do pisania, rysowania i kolorowania, wykonany z kolorowej pasteli, węgla drzewnego, kredy lub innego materiału. Kredki można podzielić na ołówkowe, (w których kolorowany węgiel drzewny znajduje się wewnątrz drewnianej oprawki), pastelowe i świecowe.
kubizm – kierunek w sztukach plastycznych XX wieku, poszukujący nowych zasad budowy przestrzennej dzieła przez odrzucenie reguł perspektywy i geometryczne uproszczenie elementów kompozycji.
land art – działalność artystyczna, której obszarem działania (tłem, kontekstem czy tworzywem) jest obszar środowiska naturalnego. Działania tego typu często są ingerencją w pejzaż, przekształceniem jego fragmentu, lub wykorzystaniem naturalnych procesów dla stworzenia działania, obiektu o charakterze artystycznym.
laserunek – przezroczysta lub półprzezroczysta warstwa farby, zmieniająca ton lub barwę niższych warstw obrazu, zwłaszcza olejnego.
linoryt – technika graficzna wypukła, w której jako płytę stosuje się linoleum, a narzędziem jest nóż lub dłutko, także odbitka wykonana tą techniką.
litografia – technika graficzna zaliczana do druku płaskiego, gdzie rysunek przeznaczony do powielania wykonuje się na kamieniu litograficznym, także odbitka wykonana tą techniką.
malarstwo – jedna z podstawowych dziedzin sztuk plastycznych, posługująca się kolorem, jako głównym środkiem artystycznego wyrazu. Dzieła malarskie zwykle wykonane są na płótnie lub innym podłożu (papier, deska, mur) i są dwuwymiarowe lub dwuwymiarowe z elementami przestrzennymi.
malarstwo gestu – technika malarska i nurt malarstwa abstrakcyjnego, polegający na wykorzystaniu spontanicznego, nieskrępowanego regułami malarskimi gestu bezpośredniego rozlewania (chlapania) farby na płótno.
malarstwo marynistyczne – malarstwo, które przedstawia krajobraz morski z łodziami, okrętami oraz sceny batalistyczne na morzu.
malarstwo metafizyczne – kierunek w malarstwie współczesnym charakteryzujący się irracjonalnym spojrzeniem na świat i ujawnianiem jego metafizycznych treści przy pomocy odrealnionych pejzaży niezamieszkanych miast, zaskakujących zestawień przedmiotów, układów z manekinami.
malarstwo olejne – technika malarska, posługująca się farbami olejnymi, polegająca na pokrywaniu naprężonego i zagruntowanego płótna, gładkiej deski lub innego podobrazia farbami, składającymi się z oleju (najczęściej lnianego) i odpowiednich pigmentów.
malarstwo rodzajowe – gatunek malarski, o tematyce związanej z życiem codziennym, obyczajami, obrzędami, pracą, wypoczynkiem i zabawą, w scenach rodzajowych bohaterami są anonimowe osoby, przedstawiane bez upiększeń i idealizacji, podczas wykonywania zwykłych czynności.
martwa natura – gatunek obejmujący kompozycje, zwykle malarskie lub rysunkowe, składające się ze stosunkowo niewielkich, nieruchomych, najczęściej nieożywionych przedmiotów, dobranych ze względów kompozycyjno-estetycznych lub symbolicznych.
mezzotinta – cięta technika druku wklęsłego należąca do technik suchych, czyli nie wymagających trawienia, gdzie rysunek wykonuje się gładzikiem na chropowatej powierzchni płyty miedzianej, uprzednio równomiernie posiekanej specjalnymi narzędziami, przez wygładzenie określonych partii płyty uzyskuje się właściwą formę ryciny.
miękki werniks – trawiona technika druku wklęsłego, gdzie rysunek wykonuje się na papierze położonym na metalowej płycie pokrytym werniksem zmieszanym z łojem, po zdjęciu papieru płytę się wytrawia, także odbitka wykonana tą techniką.
miniatura – małych rozmiarów obraz, zazwyczaj portret, wykonany na pergaminie, kości słoniowej, metalu lub porcelanie.
minimalizm – nurt w sztuce, dążący do ograniczenia w dziele środków plastycznych, operujący jedynie uproszczoną bryłą, podstawowymi kształtami (okrąg, trójkąt, prostokąt), gładkimi powierzchniami oraz wielkościami i skalą, w którym wyeliminowano "ślad autorski" tworząc prace o anonimowej atmosferze.
mokulito – litografia na drewnie; technika graficzna zaliczana do druku płaskiego, gdzie rysunek przeznaczony do powielania wykonuje się na drewnie lub sklejce, także odbitka wykonana tą techniką.
monochromatyzm – użycie w obrazie tylko jednej barwy o różnych odcieniach.
monotypia – artystyczna technika graficzna wyróżniająca się tym, że pozwala na uzyskanie tylko jednej odbitki, powstająca poprzez rozprowadzenie farby po metalowej lub szklanej powierzchni, następnie praca zostaje odbita na papierze przy pomocy wałka, tamponu lub kostki.
mozaika – dekoracyjna technika malarska polegająca na wykonywaniu obrazów z drobnych wielobocznych i różnobarwnych elementów (np. kamyków, kawałków ceramiki, szkła, piór itp.).
na szkle – rodzaj malarstwa, gdzie obraz malowany farbami olejnymi lub wodnymi występuje po drugiej stronie szkła.
nakład – całkowita liczba jednorazowo wydrukowanych egzemplarzy publikacji poligraficznej.
neoekspresjonizm – trend w sztuce współczesnej powstały w kontraście do minimalizmu, konceptualizmu i abstrakcji geometrycznej, charakteryzujący się wyrażaniem uczuć, posługiwaniem się emocjami, ekspresją i intuicją.
neoplastycyzm – kierunek abstrakcyjno-geometryczny w malarstwie, wywodzący się z kubizmu głoszący odejście współczesnego człowieka od myślenia przedmiotowego ku abstrakcji.
nowa figuracja – kierunek w sztuce XX wieku zwany również ekspresyjnym figuratywizmem, którego głównym tematem był człowiek i świat jego przeżyć, cechy nowej figuracji to: symboliczność, ekspresyjność, subiektywizm, stosowanie aluzji, posługiwanie się deformacjami, atmosfera niepokoju, lęku, pesymizm.
odbitka cyfrowa – grafika wydrukowana przy pomocy maszyny drukarskiej, która tworzy obraz bezpośrednio na podstawie danych przesłanych z komputera bez użycia nośników pośrednich oraz form drukarskich; technika stosowana przy nakładach małych i bardzo małych.
odbitka graficzna – odbitka wykonana z matrycy (formy drukowej, płyty graficznej, negatywu), efekt procesu drukowania.
offset – druk offsetowy, przemysłowa odmiana druku płaskiego; obecnie jedna z najczęściej stosowanych technik druku.
olej – malarstwo olejne, technika malarska, posługująca się farbami olejnymi, polegająca na pokrywaniu naprężonego i zagruntowanego płótna, gładkiej deski lub innego podobrazia farbami, składającymi się z oleju (najczęściej lnianego) i odpowiednich pigmentów.
op-art – kierunek w sztuce, którego zadaniem jest oddziaływanie na oko widza, a nie na jego intelekt czy emocje, stosujący abstrakcyjne kombinacje linii dające geometryczne złudzenia optyczne, efekty świetlne, dynamiczne i fakturalne, zmierzające do wywołania wrażenia głębi oraz ruchu rozwibrowaniem pola widzenia.
ołówek – narzędzie do pisania lub rysowania na papierze lub drewnie, pręt z odpowiednio spreparowanego grafitu, oprawny w drewno.
papieroplastyka – technika wykonywania przedmiotów dekoracyjnych i użytkowych z papieru lub masy papierowej.
pastel – miękka pałeczka utworzona z pigmentu malarskiego z dodatkiem kredy, glinki lub gipsu spojonych najczęściej gumą, także technika malarska posługująca się pastelami.
pejzaż – dzieło przedstawiające krajobraz, widok natury lub otoczenia miejskiego.
performance – sytuacja artystyczna, której przedmiotem i podmiotem jest ciało performera w określonym kontekście czasu, przestrzeni i własnych ograniczeń. Artysta występujący przed publicznością jest zarówno twórcą jak i materią sztuki, czasami przedmiotem performance staje się też publiczność i jej interakcja z performerem.
perspektywa – określenie stosowane w architekturze, malarstwie, fotografii i innych sztukach wizualnych oznaczające sposób oddania trójwymiarowych obiektów i przestrzeni na płaszczyźnie. Istnieje kilka rodzajów perspektywy: linearna (zbieżna, geometryczna), barwna (malarska), kulisowa, powietrzna, odwrócona, perspektywa krzywoliniowa (poprawna).
pisak – rodzaj długopisu, wewnątrz którego znajduje się porowaty rdzeń nasączony tuszem, końcówka pisząca jest również porowata, dzięki czemu tusz powoli przepływa na powierzchnię papieru czy innego materiału.
plakat – jednostronny druk o charakterze akcydensowym, formatu co najmniej A2, o charakterze propagandowym lub reklamowym (nigdy wyłącznie informacyjnym), służący do umieszczania w stałych, publicznych miejscach, w przeciwieństwie do afisza w całości stanowi formę graficzną.
plakatówka (farba plakatowa) – rodzaj chudej tempery, doskonale i równomiernie kryjącej, rozpuszczalnej w wodzie. Stosowana jest przede wszystkim w grafice użytkowej.
poliptyk – dzieło sztuki złożone z kilku części objętych wspólną ramą.
pop art – kierunek przedstawiającej sztuki współczesnej, wyróżniający się nieograniczoną swobodą twórczą, dążącą do zobrazowania konsumpcyjnej cywilizacji wielkomiejskiej i jej kultury masowej.
portret – dzieło będące przedstawieniem osoby i odwzorowujące jej wygląd zewnętrzny, a czasem także cechy osobowości.
postmodernizm – termin używany do nazywania różnorodnych, czasem przeciwstawnych stylistyk; w znaczeniu potocznym oznacza tyle, co poawangardowy, zdystansowany w stosunku do awangardy, ale niekoniecznie z nią sprzeczny; także sprzeciw wobec koncepcji racjonalnego charakteru kultury i jej liniowego rozwoju. Cechy postmodernizmu – bezstylowość, interpretacja antroposfery jako gry, pastisz, cytat, paradoksalne skojarzenia, dowolne komponowanie form i znaczeń (bricolage).
realizm – sposób obrazowania, którego modelem jest świat przedmiotów, ludzi i zdarzeń, interpretowany za pomocą form plastycznych, wynikających z obserwacji i rozumowej analizy rzeczywistości.
realizm naiwny – twórczość malarzy lub rzeźbiarzy samouków, odznaczająca się dbałością o precyzyjne określenie kształtu i szczegółów przedmiotu oraz przeplataniem się elementów zaczerpniętych z obserwacji natury z tworami wyobraźni.
relief – kompozycja rzeźbiarska wykonana na płycie kamiennej, metalowej lub drewnianej z pozostawieniem na niej tła. Dzieło uzyskuje się poprzez rzeźbienie, kucie lub odlewanie.
religijne – przedstawienia Boga Ojca, Trójcy Świętej i aniołów, epizodów ze Starego i Nowego Testamentu, scen z życia Matki Boskiej, wizerunków świętych i błogosławionych oraz wydarzeń z historii i życia Kościoła.
rycina – odbitka wykonana z płyty opracowanej jakąkolwiek techniką graficzną ciętą. Potocznie: ilustracja, rysunek.
rysunek – dziedzina sztuk plastycznych, której głównym środkiem wyrazu jest linia. Narzędziem rysunkowym może być wszystko, co pozostawia ślad na płaszczyźnie, najczęściej ołówek, węgiel, tusz rozprowadzany przy pomocy piórka lub patyka, sangwina, mazak, pastel, kredka, gumka, kreda a nawet palec. Techniki rysunkowe biorą nazwy od narzędzi, którymi są wykonywane ( np.: węgiel, tusz lawowany, rysunek pędzlem, rysunek patykiem itd.).
rysunek lawowany – rysunek wykonany rozprowadzonym wodą tuszem tak, by istotną rolę odgrywała w nim nie tylko kreska, lecz także plama o różnym natężeniu.
rzeźba – gałąź sztuk plastycznych, której przedmiotem jest kształtowanie kompozycji trójwymiarowych, także dzieło należące do tej dyscypliny plastycznej.
serigrafia – sitodruk, technika drukarska polegająca na otrzymywaniu obrazu porzez przeciskanie farby przez jedwabną siatkę (sito).
street art – dziedzina sztuki tworzona w przestrzeni publicznej w formie bezprawnej ingerencji. Termin często jest używany dla odróżnienia aktywności artystycznej w przestrzeni miejskiej od wandalizmu.
sucha igła – technika graficzna druku wklęsłego, w której formę drukową tworzy się za pomocą stalowej igły na wypolerowanej płycie miedzianej, cynkowej lub mosiężnej. Igła, zagłębiając się w powierzchnię płyty, pozostawia rowek oraz wystający wiórek metalowy, zatrzymujące farbę, co na odbitce daje efekt szkicu ołówkowego.
surrealizm – kierunek w sztuce, zwany także nadrealizmem, zakładający wizualizację percepcji wewnętrznej. Artyści kreowali obrazy burzące logiczny porządek rzeczywistości, groteskowe irracjonalne wizje z pogranicza jawy, snu, fantazji i halucynacji.
szkło artystyczne – jednostkowe przedmioty artystyczne kształtowane na gorąco z płynnej masy szklanej przez artystę.
sztuka kinetyczna – kierunek w sztuce współczesnej koncentrujący się na zagadnieniu ruchu (rzeczywistym lub pozornym), obejmująca wiele nakładających się technik i stylów.
sztuka krytyczna – w polskiej krytyce sztuki tym mianem określa się przede wszystkim nurt w polskiej sztuce lat 90, w którego poczet zalicza się umownie zjawiska artystyczne w sposób krytyczny komentujące sytuacje społeczne, polityczne, ekonomiczne, itp., zaistniałe po transformacji ustrojowej 1989 roku.
sztuka naiwna – obrazy, rzeźby i przedmioty rzemiosła artystycznego tworzone przez artystów nieprofesjonalnych, również przez chorych psychicznie lub osoby niepełnosprawne umysłowo, także dzieła stylizowane na takie.
sztuka przedstawiająca – nurt w sztuce polegający na czerpaniu motywów ze świata przedmiotów, zwierząt i ludzi, uważana za przeciwieństwo abstrakcjonizmu.
sztych – rycina wykonana w metalowej płycie uzyskana jedną z wielu technik graficznych, najczęściej poprzez rycie stalowym rylcem w metalowej płycie, np. miedzianej (miedzioryt), następnie wcieranie farby w powstałe rowki, a po starciu farby z gładkiej powierzchni, odbicie rysunku na papierze.
technika mieszana – technika polegająca na stosowaniu w obrębie jednego dzieła różnych technik plastycznych, na przykład farby, tusz i kolaż.
technika własna – technika artystyczna opracowana i stosowana przez artystę.
techniki metalowe – techniki druku wklęsłego polegają na żłobieniu lub trawieniu w matrycy linii i płaszczyzn, które odbiją się na papierze, wykorzystujące do wykonania matrycy metalową płytkę.
tempera – technika malowania przy użyciu farb temperowych, składających się z pigmentów połączonych z odpowiednią emulsją organiczną, jako spoiwem, także dzieła malarskie powstałe w tej technice. Tempery schną szybko i nie wymagają gruntowania, nadają się do malowania na płótnie, desce i papierze.
tondo – obraz bądź płaskorzeźba w kształcie koła; tondo było charakterystyczne dla sztuki włoskiego renesansu.
tusz – środek barwiący (farba wodna pigmentowa), szybkoschnący, wodoodporny, najczęściej czarny, wyrabiany z sadzy w postaci pałeczek, gałek lub cieczy, służący do kreślenia lub rysowania piórkiem albo pędzelkiem.
weduta – pejzaż miejski; obraz, rysunek lub rycina, przedstawiające ogólny widok miasta lub jego fragment.
węgiel – technika rysunkowa, rysunek w tej technice oraz jeden z najstarszych środków rysunkowych zostawiający grubą, twardą, trudną do wymazania kreskę.
witraż – dzieło wykonane z kawałków kolorowego szkła wprawianych w ołowiane ramki osadzone między żelazne sztaby. Ramki stanowią kontur rysunku, kreskowanie na szkle lub malowanie na nim przeźroczystymi farbami podkreśla charakterystyczne elementy. Witraże stosowano głównie w budownictwie sakralnym.
wklęsłodruk – jeden z trzech podstawowych sposobów druku (obok druku płaskiego i druku wypukłego), stosowany zarówno w grafice warsztatowej, jak i poligrafii. Do druku wklęsłego zaliczane są następujące techniki graficzne: akwaforta, akwatinta, heliografia, heliograwiura, mezzotinta, miedzioryt, miękki werniks, odprysk, staloryt i sucha igła.